โดยเหตุแห่งสถานการณ์ของบ้านเมืองที่กำลังเป็นไปเป็นอยู่..ที่ปรากฎว่าบางส่วนหนึ่งของสถานการณ์"สื่อมวลชน"ถูกหยิบจับขึ้นมากล่าวขวัญถึงอย่างมากในสถานการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นในทางที่เข้าไปเกี่ยวข้องในแต่ละสถานะ แต่โดยองค์รวม"สื่อมวลชน"ในสถานะทางการเมืองปัจจุบันกลับถูกมองใน"ทางลบ"มากกว่าเหตุการณ์ของบ้านเมืองครั้งใดๆที่ผ่านมา..
ทำให้อยากหยิบเอา"คำสอน"ของ"ผู้ใหญ่"ในวงการสื่อมวลชนรุ่นแรกในประเทศไทย มานำเสนออีกสักที เพื่อ"ตอกย้ำ"เข้าไปใน"ก้นบึ้งแห่งหัวใจ"ของ"สื่อมวลชน" ทั้งในส่วนที่เข้าไปรวมวงไพบูลย์กับ"อำนาจ"หรือบางพวกที่เข้าไปรับประโยชน์ และทั้งฝ่าย"สื่อมวลชน"ที่ยังกล้าๆกลัวๆรั้งรอ ที่ทำให้สถานการณ์บ้านเมือง ไหลเรื่อยมาจนถึงจุด"อันตราย"
โดยในที่นี้ขอยกเอาคำกล่าวของ"กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์"หรือ"นมส."บรมครูนักหนังสือพิมพ์มานำเสนอ...
กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์"ปราชญและนักเขียน"คนหนึ่งของไทย(นมส.)เป็นผู้ที่พูดถึง"จรรยาบรรณ"ของ"คนหนังสือพิมพ์"เป็นท่านแรกๆของประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๖ สิงหาคม ๒๔๗๐ ณ สามัคยาจารย์สามคม ความตอนหนึ่ง ว่า
"หนังสือข่าว(หนังสือพิมพ์) จะประกาศตนให้คนนับถือก็ต้องปฏิบัติสั่งสมตั้งแต่สิ่งที่นิยมกันว่า"ดี"ว่า"ชอบ"ต้อง"กลัวบาป" ต้องมี"อาย" ต้องมี"ยุติธรรม"ในใจ ปราศจากลามกในใจ ต้องหลีกเลี่ยงอคติ ต้องมีแนวทางปฏิบัติอันรวมข้อที่ว่ามานี้ แนวทางปฏิบัตินั้นผู้เป็นปราชญ์ในวิชาหนังสือข่าว ในประเทศตะวันตก อาจมีคติแผกเพี้ยนกันบ้างตามตัวบุคคล แต่คงจะแผกเพี้ยนกันในทางที่เป็นแพร่งเล็กน้อย ถ้าจะพูดถึงทางที่กล่าวโดยอุปมาว่าเป็นถนนประธานก็คงะลงทางเดียวกันหมด"
นอกจากนี้ ท่านยังได้มอบ บัญญัติ ๗ ประการอันเป็น"หลักธรรม"ของหนังสือพิมพ์ด้วยในวันนั้น ความย่อดังนี้
๑.ความรับผิดชอบ
เป็นความรับผิดชอบที่ไม่เฉพาะด้านกฎหมาย แต่ต้องมีศาลยุติธรรมในใจของคนหนังสือพิมพ์สำคัญกว่าสิ่งใด...การนำเฉพาะ"ความจริง"มากล่าวหรือแสดงความเห็นที่ถูกต้อง ประชาชนก็จะเกิดศรัทธา
๒.อิสระแห่งหนังสือข่าว
ในที่นี้หมายถึง"อิสระ"ภายในขอบเขตของกฎหมาย..อิสระของการพูด และการเขียนใดๆที่ไม่ขัดต่อกฎหมายนั้น คนหนังสือพิมพ์จำต้องรักษาให้มั่นและต้องสังวรณ์เสมอว่าต้องรักษาไว้โดยวิธีทำดีทำถูกเท่านั้น...การพูดตามอำเภอใจไม่ใช่"อิสระ"เว้นแต่จะเป็นอำเภอใจอันอยู่ในศีลในสัตย์ ซึ่งถ้าอยู่ในศีลในสัตย์อยู่ในขอบเขตของกฎหมาย
๓.ความไม่มีเครื่องเกี่ยวพัน
หนังสือข่าวต้องอยู่ในวงแห่ง"ความจริง"และ"ความตรง"ซึ่งเมื่ออยู่ในวงนั้นแล้วก็ไม่ควรจะมีเครื่องเกี่ยวพันอะไรทั้งหมด ถ้ามีเครื่องผูกำให้ต้องยกยอหรือติเตียนใครหรือสิ่งใด รวมทั้งความยกยอหรือติเตียนนั้นไม่เป็นในทางที่ชอบด้วยประโยชน์แก่คนส่วนมาก หนังสือก็มีตำหนิ....ศรัทธาคนก็เสื่อม
๔.ความตั้งใจจริงและความจริง
"ความซื่อตรง"ต่อคนอ่านเป็น"หลักสำคัญ"ของหนังสือข่าว...การจะทำอะไรให้ถูกต้องเที่ยงตรงนั้นเป็นของยากแต่ถ้าพลาดเพราะไม่เอาใจใส่พอ เพราะไม่มีพะวงพอ หรือพลาดเพราะขาดความรอบคอบ,ประณีต ย่อมเป็นสิ่งที่ไม่สามารถแก้ตัวได้..การทำให้คนเข้าใจผิดนั้น"บาปมาก" ต้องเพียรอย่างที่สุดที่จะไม่ผิด...อย่าทะนงตนว่ารอบรู้ไปหมด รู้น้อยอย่านึกว่ารู้มาก..อย่าเดาความรู้ อย่าตรัสรู้เอง...
๕.ความเป็นกลาง
ความไม่เข้าใครออกใคร เป็นข้อสำคัญของการแสดงข่าวผู้ที่ได้ฝึกหัดการทำหนังสือข่าวเจนใจอยู่แล้วย่อมรู้จักเขตคั่นระหว่างการแสดงข่าวแสดงความเห็น..ความลำเอียงใดๆไม่าจะเพราะอารมณ์เกลียดหรืออารมณ์รักนั้นใช้ไม่ได้เลย
๖.แฟร์เพลย์
ธรรมะอย่างหนึ่งที่ภาษาอังกฤษเรียกว่า Fair Play ไม่ทราบว่าจะใช้คำไทยว่ากระไร..หากหมายความว่า"ไม่เอาเปรียบในทางที่ไม่เที่ยงตรง"หรือ"ไม่ลอบเอาเปรียบ"ก็น่าจะได้
หนังสือข่าวที่อยู่ในภูมิธรรมอันดีย่อมจะไม่กล่าวตำหนิใครโดยไม่ให้โอกาสชี้แจงหรือกล่าวหักหาญผู้อยู่ในฐานะอันจะชี้แจงตอบโต้ไม่ได้ หนังสือข่าวที่ดีจะต้องไม่บุกรุกเข้าไปถึงสิทธิ์หรือแสดงความรู้สึกส่วนตัวของบุคคล เว้นแต่เรื่องที่เกี่ยวอย่างจริงจังกับประโยชน์ของประชุมชน...
ถ้าหนังสือข่าวกล่าวอะไรผิดในเรื่องความจริงก็ดี ความเห็นก็ดี เมื่อรู้ว่าผิด ก็ต้อง"รับผิด"และ"บอกแก้"ทันที จึงจะถือว่อยู่ในศีลในธรรมได้
๗.ความสะอาด
ในคำพูดก็ดี ในความที่นำมากล่าวก็ดี หนังสือข่าว ควรต้องมี"ความสะอาด" การนำเอาเรื่องลามก มากล่าวโดยหวังจะให้ผู้อ่านเพลิดเพลินใน"ความลามก"ไม่ใช่เพื่อประโยชน์จริงจังแก่ประชุมชนหรือการกล่าวหยาบคาย
ในที่ซึ่งไม่มีเหตุจะหยาบคาย..เหล่านี้ไม่ใช่ คติของหนังสือข่าวอันทรงไว้ซึ่ง"คุณธรรม"
---------------------------------
หมายเหตุ...คำว่า"หนังสือข่าว"ตามความหมายของ"กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์"ก็คือ"หนังสือพิมพ์"หรือ"Newspaper"นั่นเอง
ที่มา : ความบางตอนจากหนังสือ "ปฏิวัติแมลงวัน"โดย"สุมิตร เหมสถล"อดีตผู้สื่อข่าว นสพ.บางกอกโพสต์ :โครงการความรู้เพื่อชีวิต :กุมภาพันธ์ ๒๕๔๘
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น
แสดงความเห็นได้ที่นี่